Làm giấy quỳ từ hoa chiều tím bằng phương pháp đơn giản
- Thứ hai - 17/11/2025 22:01
- In ra
- Đóng cửa sổ này
Dự án tham gia cuộc thi KHKT cấp THCS: Làm giấy quỳ từ hoa chiều tím bằng phương pháp đơn giản
- LÍ DO CHỌN ĐỀ TÀI
Quỳ tím (giấy quỳ) là giấy có tẩm dung dịch etanol hoặc nước với chất màu tách từ rễ cây địa y (ngành thực vật cộng sinh giữa tảo và nấm) Roccella và Dendrographa; có màu gốc ban đầu là màu tím, được sử dụng trong ngành hóa học để thử, kiểm nghiệm độ pH. Cụ thể, khái niệm pH là khái niệm để chỉ phương pháp định lượng nhằm xác định tính axit hoặc bazơ của một dung dịch.
Khi nhúng mảnh giấy quỳ vào dung dịch, nếu màu giấy quỳ giữ nguyên màu thì dung dịch đó trung tính, nếu ngả sang màu xanh thì dung dịch đó mang tính kiềm, nếu chuyển sang màu đỏ thì dung dịch đó mang tính axit.
Như chúng ta đã biết được một trong các hoá chất có thể làm thay đổi được màu sắc của môi trường axít hay bazơ giống như giấy quỳ là chất sắc tố Flavin đây là loại sắc tố rất dễ tan trong nước và đặc biệt rất dễ phản ứng với môi trường axit hay bazơ để cho kết quả chính xác giống hệt quỳ tím có rất nhiều trong các loài hoa, hay quả.(2)
Bên cạnh hoa dâm bụt, bắp cải tím thì hoa chiều tím, loài hoa này chứa sắc tố Flavin rất là cao, từ đó mà chúng em tìm hiểu khả năng làm giấy quỳ từ loài hoa này là rất khả thi và vô cùng hợp lý.
Tuy nhiên, giấy quỳ chỉ có tác dụng phân biệt chứ không thể đo được độ chính xác của độ mạnh và yếu của tính axit/ bazo.
Theo nghiên cứu, theo tìm hiểu, chúng em còn biết giấy quỳ tím không gây độc hại cho cơ thể của con người do vậy không chỉ được sử dụng trong lĩnh vực nghiên cứu hóa học, giấy quỳ còn được sử dụng rất rộng rãi ở nhiều ngành nghề khác nhau như: sử dụng để đo độ PH của đất trong nông nghiệp hay kiểm tra sức khỏe trong y tế.
Bộ môn hóa học tại nhà trường, có nhiều tiết học cần minh hoạ thí nghiệm cũng như các tiết thực hành về tính chất hoá học để kiểm chứng các chất. Trong hoá học lớp 8, lớp 9 ở các bài “ Axit – Bazơ – Muối ” để có thể phân biệt tính chất của chúng cần đến một hoá chất đó là giấy quỳ. Nhưng trong quá trình thí nghiệm, thực hành đôi lúc không có đủ giấy quỳ để làm. Mặt khác giấy quỳ tím đang được sử dụng phải mua từ bên ngoài và nếu chỉ mua ít sẽ khó và lâu, ảnh hưởng đến việc học tập bôn môn. Vì lí do trên, chúng em tự đặt cho mình câu hỏi “Tại sao chúng ta không tự làm ra một loại giấy quỳ từ một loài cây cỏ hay hoa nào đó có sẵn ở địa phương”.
Chúng em hỏi cô giáo dạy hóa tại nhà trường, thầy phụ trách thiết bị của nhà trường, chúng em tìm đọc nhiều tài liệu liên quan trên sách báo và internet chúng em quyết định thử nghiệm với nhiều loài hoa chứa sắc tố màu tím và hồng gần nơi chúng em như: râu ngô tím, hoa hồng, hoa dâm bụt, hoa chiều tím. Chúng em nhận thấy rằng một điều kỳ diệu độ nhạy màu sắc của hoa chiều tím với môi trường axit và bazơ là rất tốt và có tính chất tương tự như giấy quỳ mà chúng em đang sử dụng cho các tiết hóa học trong phòng thí nghiệm. Xuất phát từ ý tưởng này chúng em đã chọn giải pháp “Nghiên cứu làm giấy quỳ từ hoa chiều tím bằng phương
Khi nhúng mảnh giấy quỳ vào dung dịch, nếu màu giấy quỳ giữ nguyên màu thì dung dịch đó trung tính, nếu ngả sang màu xanh thì dung dịch đó mang tính kiềm, nếu chuyển sang màu đỏ thì dung dịch đó mang tính axit.
Như chúng ta đã biết được một trong các hoá chất có thể làm thay đổi được màu sắc của môi trường axít hay bazơ giống như giấy quỳ là chất sắc tố Flavin đây là loại sắc tố rất dễ tan trong nước và đặc biệt rất dễ phản ứng với môi trường axit hay bazơ để cho kết quả chính xác giống hệt quỳ tím có rất nhiều trong các loài hoa, hay quả.(2)
Bên cạnh hoa dâm bụt, bắp cải tím thì hoa chiều tím, loài hoa này chứa sắc tố Flavin rất là cao, từ đó mà chúng em tìm hiểu khả năng làm giấy quỳ từ loài hoa này là rất khả thi và vô cùng hợp lý.
Tuy nhiên, giấy quỳ chỉ có tác dụng phân biệt chứ không thể đo được độ chính xác của độ mạnh và yếu của tính axit/ bazo.
Theo nghiên cứu, theo tìm hiểu, chúng em còn biết giấy quỳ tím không gây độc hại cho cơ thể của con người do vậy không chỉ được sử dụng trong lĩnh vực nghiên cứu hóa học, giấy quỳ còn được sử dụng rất rộng rãi ở nhiều ngành nghề khác nhau như: sử dụng để đo độ PH của đất trong nông nghiệp hay kiểm tra sức khỏe trong y tế.
Bộ môn hóa học tại nhà trường, có nhiều tiết học cần minh hoạ thí nghiệm cũng như các tiết thực hành về tính chất hoá học để kiểm chứng các chất. Trong hoá học lớp 8, lớp 9 ở các bài “ Axit – Bazơ – Muối ” để có thể phân biệt tính chất của chúng cần đến một hoá chất đó là giấy quỳ. Nhưng trong quá trình thí nghiệm, thực hành đôi lúc không có đủ giấy quỳ để làm. Mặt khác giấy quỳ tím đang được sử dụng phải mua từ bên ngoài và nếu chỉ mua ít sẽ khó và lâu, ảnh hưởng đến việc học tập bôn môn. Vì lí do trên, chúng em tự đặt cho mình câu hỏi “Tại sao chúng ta không tự làm ra một loại giấy quỳ từ một loài cây cỏ hay hoa nào đó có sẵn ở địa phương”.
Chúng em hỏi cô giáo dạy hóa tại nhà trường, thầy phụ trách thiết bị của nhà trường, chúng em tìm đọc nhiều tài liệu liên quan trên sách báo và internet chúng em quyết định thử nghiệm với nhiều loài hoa chứa sắc tố màu tím và hồng gần nơi chúng em như: râu ngô tím, hoa hồng, hoa dâm bụt, hoa chiều tím. Chúng em nhận thấy rằng một điều kỳ diệu độ nhạy màu sắc của hoa chiều tím với môi trường axit và bazơ là rất tốt và có tính chất tương tự như giấy quỳ mà chúng em đang sử dụng cho các tiết hóa học trong phòng thí nghiệm. Xuất phát từ ý tưởng này chúng em đã chọn giải pháp “Nghiên cứu làm giấy quỳ từ hoa chiều tím bằng phương
pháp đơn giản” với mong muốn có thể thay thế giấy quỳ đang sử dụng hiện nay trong phòng thí nghiệm và luôn có sẵn trong tự nhiên ở địa phương em.
- CÂU HỎI NGHIÊN CỨU
- Câu hỏi nghiên cứu
- Làm được giấy quỳ từ một loài hoa chiều tím có chức năng tương tự như giấy quỳ đang sử dụng trong phòng thí nghiệm không gây hại cho sức khoẻ.
- Để giữ giấy quỳ không bị ẩm khi để trong phòng thí nghiệm?
- Có phải lúc nào cũng có thể làm được giấy quỳ từ một loài hoa chiều tím?
- Vấn đề nghiên cứu
- Làm được giấy quỳ thoả mãn điều kiện hoá xanh khi nhúng vào môi trường bazơ như dung dịch Ca(OH)2, hoá đỏ khi nhúng vào môi trường axit như: dung dịch axít HCl.
-
- Giả thuyết khoa học
- Từ những loài hoa có chất Flavin trong tự nhiên, gần gũi như: hoa chiều
tím, hoa dâm bụt, có thể tạo ra giấy quỳ.
- Có thể sản xuất giấy quỳ giá thành rẻ, không gây hại sức khoẻ, từ đó rất hữu ích trong các tiết dạy hoá học, công nghệ cần chứng minh các chất: a xít, ba zơ, chứng minh nguồn nước nuôi thuỷ sản...
- THIẾT KẾ VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
- Thiết kế
Để thực hiện tốt mục đích nghiên cứu, chúng em xác định dự án có một số nhiệm vụ nghiên cứu cơ bản sau đây:
- Tìm hiểu nguồn hoa chiều tím có sẵn địa phương ( xã Trân Châu )
- Thiết kế mô hình, thực hiện giải pháp.
 |
Kiểm chứng mô hình và hoàn thiện